02.02.2026 · 18:03
Әйел денсаулығының check-up тексерісі:шын мәнінде қандай талдаулар қажет
Әйел денсаулығының check-up тексерісі:шын мәнінде қандай талдаулар қажет
Қазіргі өмір ырғағы,созылмалы стресс,гормоналды бұзылыстар және дефициттік жағдайлардың жиілеуі әйелдерге профилактикалық тексерудің маңызын арттыра түсуде.Әйел денсаулығының check-up тексерісі ауруларды ерте кезеңде анықтауға,репродуктивті әлеуетті бағалауға және ауыр асқынулардың алдын алуға мүмкіндік береді.
Check-up дегеніміз не
Check-up — бұл ауруларды ерте анықтауға,жалпы және репродуктивті денсаулықты бағалауға,сондай-ақ қауіп факторларын айқындауға бағытталған кешенді профилактикалық тексеру.Check-up жүргізудің негізгі қағидаты — әрбір зерттеудің клиникалық негізділігі.
Әйелдерге арналған базалық check-up
Акушер-гинеколог дәрігердің тексеруі
Анамнез жинау,шағымдарды бағалау,сыртқы жыныс мүшелерін қарау,айна арқылы тексеру және бимануалды зерттеу жүргізіледі.Бұл әдістер қабыну үдерістерін,құрылымдық өзгерістерді және патологиялық бөліністерді анықтауға мүмкіндік береді.
Жатыр мойнынан алынған жағындының цитологиялық зерттеуі (Pap-тест)
Жатыр мойны обыры мен обырға дейінгі жағдайларды скринингтеудің негізгі әдісі.21 жастан бастап 1–3 жылда бір рет жүргізіледі,30 жастан кейін HPV-тестілеумен бірге орындау ұсынылады.
Кіші жамбас ағзаларының ультрадыбыстық зерттеуі
Жатырдың,эндометрийдің және аналық бездердің жағдайын бағалауға,миома,киста,полиптер және қабыну белгілерін анықтауға мүмкіндік береді.Зерттеуді жүргізудің оңтайлы мерзімі — етеккір циклінің 5–7 күні.
Қынап микрофлорасына жағынды
Қабыну,бактериялық вагиноз,кандидоз және қынап биоценозының басқа да бұзылыстарын анықтайды.
Жалпы қан талдауы және ферритин
Анемияны,жасырын темір тапшылығын және қабыну үдерістерін анықтауға қолданылады.Темір тапшылығы репродуктивті жастағы әйелдер арасында кең таралған.
D дәруменінің деңгейін анықтау
D дәрумені тапшылығы гормоналды бұзылыстармен,иммунитеттің төмендеуімен,созылмалы шаршаумен және психоэмоциялық жағдайдың нашарлауымен байланысты.
Көрсеткіштер бойынша кеңейтілген check-up
Гормоналды профиль
Етеккір циклінің бұзылыстарында,бедеулікте,акнеде,шаштың түсуінде,семіздікте және эндокриндік бұзылыстардың клиникалық белгілерінде тағайындалады.ТТГ,еркін Т4,пролактин,ФСГ,ЛГ,эстрадиол,прогестерон және тестостерон деңгейлері анықталады.
HPV-тестілеу
25–30 жастан асқан әйелдерге,сондай-ақ цитологиялық зерттеу нәтижелері патологиялық болғанда және жатыр мойны ауруларында ұсынылады.
Жыныстық жолмен берілетін инфекцияларға ПТР-зерттеу
Шағымдар болғанда,жыныстық серіктесті ауыстырғанда және жүктілікті жоспарлау кезінде жүргізіледі.
Қанның биохимиялық талдауы
Бауырдың,бүйректің қызметін,көмірсу және липид алмасуын бағалауға мүмкіндік береді.
Көрсеткіштерсіз жүргізуге ұсынылмайтын зерттеулер
Клиникалық көрсеткіштерсіз гормондардың кеңейтілген панельдерін,онкомаркерлерді,TORCH-инфекцияларға зерттеулерді және шамадан тыс көп зертханалық талдауларды жүргізу ұсынылмайды.Артық диагностика пациенттің қаржылық жүктемесін арттырып,медициналық көмектің сапасын жақсартпайды.
Check-up жүргізу жиілігі
18–40 жас аралығындағы әйелдерге профилактикалық тексеруден жылына бір рет өту ұсынылады.40 жастан кейін — денсаулық жағдайына және созылмалы аурулардың болуына байланысты жылына бір-екі рет.
Қазіргі өмір ырғағы,созылмалы стресс,гормоналды бұзылыстар және дефициттік жағдайлардың жиілеуі әйелдерге профилактикалық тексерудің маңызын арттыра түсуде.Әйел денсаулығының check-up тексерісі ауруларды ерте кезеңде анықтауға,репродуктивті әлеуетті бағалауға және ауыр асқынулардың алдын алуға мүмкіндік береді.
Check-up дегеніміз не
Check-up — бұл ауруларды ерте анықтауға,жалпы және репродуктивті денсаулықты бағалауға,сондай-ақ қауіп факторларын айқындауға бағытталған кешенді профилактикалық тексеру.Check-up жүргізудің негізгі қағидаты — әрбір зерттеудің клиникалық негізділігі.
Әйелдерге арналған базалық check-up
Акушер-гинеколог дәрігердің тексеруі
Анамнез жинау,шағымдарды бағалау,сыртқы жыныс мүшелерін қарау,айна арқылы тексеру және бимануалды зерттеу жүргізіледі.Бұл әдістер қабыну үдерістерін,құрылымдық өзгерістерді және патологиялық бөліністерді анықтауға мүмкіндік береді.
Жатыр мойнынан алынған жағындының цитологиялық зерттеуі (Pap-тест)
Жатыр мойны обыры мен обырға дейінгі жағдайларды скринингтеудің негізгі әдісі.21 жастан бастап 1–3 жылда бір рет жүргізіледі,30 жастан кейін HPV-тестілеумен бірге орындау ұсынылады.
Кіші жамбас ағзаларының ультрадыбыстық зерттеуі
Жатырдың,эндометрийдің және аналық бездердің жағдайын бағалауға,миома,киста,полиптер және қабыну белгілерін анықтауға мүмкіндік береді.Зерттеуді жүргізудің оңтайлы мерзімі — етеккір циклінің 5–7 күні.
Қынап микрофлорасына жағынды
Қабыну,бактериялық вагиноз,кандидоз және қынап биоценозының басқа да бұзылыстарын анықтайды.
Жалпы қан талдауы және ферритин
Анемияны,жасырын темір тапшылығын және қабыну үдерістерін анықтауға қолданылады.Темір тапшылығы репродуктивті жастағы әйелдер арасында кең таралған.
D дәруменінің деңгейін анықтау
D дәрумені тапшылығы гормоналды бұзылыстармен,иммунитеттің төмендеуімен,созылмалы шаршаумен және психоэмоциялық жағдайдың нашарлауымен байланысты.
Көрсеткіштер бойынша кеңейтілген check-up
Гормоналды профиль
Етеккір циклінің бұзылыстарында,бедеулікте,акнеде,шаштың түсуінде,семіздікте және эндокриндік бұзылыстардың клиникалық белгілерінде тағайындалады.ТТГ,еркін Т4,пролактин,ФСГ,ЛГ,эстрадиол,прогестерон және тестостерон деңгейлері анықталады.
HPV-тестілеу
25–30 жастан асқан әйелдерге,сондай-ақ цитологиялық зерттеу нәтижелері патологиялық болғанда және жатыр мойны ауруларында ұсынылады.
Жыныстық жолмен берілетін инфекцияларға ПТР-зерттеу
Шағымдар болғанда,жыныстық серіктесті ауыстырғанда және жүктілікті жоспарлау кезінде жүргізіледі.
Қанның биохимиялық талдауы
Бауырдың,бүйректің қызметін,көмірсу және липид алмасуын бағалауға мүмкіндік береді.
Көрсеткіштерсіз жүргізуге ұсынылмайтын зерттеулер
Клиникалық көрсеткіштерсіз гормондардың кеңейтілген панельдерін,онкомаркерлерді,TORCH-инфекцияларға зерттеулерді және шамадан тыс көп зертханалық талдауларды жүргізу ұсынылмайды.Артық диагностика пациенттің қаржылық жүктемесін арттырып,медициналық көмектің сапасын жақсартпайды.
Check-up жүргізу жиілігі
18–40 жас аралығындағы әйелдерге профилактикалық тексеруден жылына бір рет өту ұсынылады.40 жастан кейін — денсаулық жағдайына және созылмалы аурулардың болуына байланысты жылына бір-екі рет.
